Naslovna  |  Kontakt

Trg mladenaca 10, 21000 Novi Sad,
Vojvodina, Srbija, PF 157
Tel: +381/21/529-139,
Fax: +381/21/420-628
Email:
redakcija.slobodnavojvodina@gmail.com



Rehabilitacija fašizma

Za decembar najavljena rehabilitacija Milana Nedića, kvislinškog predsednika vlade Srbije od 1941. do 1944. godine, ne bi se mogla nikako drugačije tumačiti nego kao rehabilitacija fašizma. Da li će politizovano srpsko pravosuđe preskočiti i ovu lestvicu srama, čime ćemo se kao društvo naći među retkima u svetu koji su „svoje“ fašiste, rasiste i ratne zločince proglasili nevinima, ostaje da se vidi.

Aparat terora

Ne ulazeći u pravne norme, zapanjujuć je nonsens rehabilitovati ličnost koja nikada nije bila sudski osuđena. Zakon o rehabilitaciji, ma koliko bio sporan i revizionistički, tu je jasan. Prema njemu, laički rečeno, sudi se sudskom postupku. Dakle, preispituje se da li je data osoba imala pošteno suđenje. Na koji se način može rehabilitovati neko ko nije imao suđenje i koji bi bili motivi?! Ako motivi nisu pravne prirode, a nisu, očit je cilj osloboditi Nedića istorijske krivice i rehabilitovati ideologiju kojoj je tako gorljivo pripadao. Što se tiče Milana Nedića, i domaća i svetska istoriografija tu je jasna. Ne samo da je bio kvisling, Nedić je odgovoran, jer je imao ključnu ulogu u sprovođenju holokausta u Srbiji tokom Drugog svetskog rata. Njegov aparat terora, njegova policija, uz strane okupacione vlasti, bili su ključni u istrebljenju jevrejskog stanovništva, kao i Roma i svih antifašista. Beograd je bio jedan od prvih gradova u okupiranoj Evropi koji je zahvaljujući Nedićevoj „efikasnosti“ bio „judenfrei“ odnosno očišćen od Jevreja, čak pre Beča ili Berlina.

Nedićeva propaganda

Među zagovornicima ovih rehabilitacija, neretko se čuje teza da se u kolaboraciju ušlo da bi se „sačuvala biološka supstanca naroda“ – terminologija koju je sam Nedić koristio u javnim nastupima. Međutim, taj isti čovek je o partizanima govorio: „To su odrodi. Satrite ih. To izdajničko seme satrite da bi naš narod živeo“; „satirite ih i ubijajte. Trebite taj kukolj iz srpske narodne njive. Vaša će se ruka posvetiti, a ime ovekovečiti“; „utamanjujte ih, prijavljujte ih vlastima i tražite pomoć. Crvenu neman trebićemo bez predaha, bez milosti do potpunog istrebljenja.“ Istovremeno je tvrdio u mnogobrojnim govorima na radiju da „dugujemo blagodarnost Velikom Nemačkom Rajhu što nam je omogućio život, što nam je […] pružio časno mesto saradnika u izgradnji novoga sveta“. Važno je istaći da su Nemci od kvislinga zahtevali samo poslušnost i pacifikaciju – sve ostalo, antisemitizam, rasizam bilo je izvorno i autentično uverenje i delatnost Nedića i njegovih saradnika. Njihov odnos prema Jevrejima i Romima spada u najnečasnije stranice istorije ovih prostora. Čitava delatnost bila je javna, poznata i dostupna svakom pismenom čoveku u okupiranoj Srbiji, a danas i svakom istoričaru. Desetine Nedićevih uredaba o zabrani rada Jevrejima i Romima, o zabrani pohađanja Univerziteta za navedene grupe, konkursa za rad u državnim ustanovama u sebi su sadržavale obaveznu klauzulu: „da je srpske narodnosti i da je čisto arijevskog porekla, tj. dokaz o rasnoj pripadnosti (da nije imao koga u porodici, svojoj ili ženinoj) jevrejskog ili ciganskog porekla“. Ovi izvori koje srpski nacionalisti i desničari po pravilu prećutkuju, svedočanstvo su o delovanju autentičnog fašizma. Najzad, Nedićeva propaganda je napisala stotine tekstova o „velikom“ Adolfu Hitleru, ali nijedan o streljanjima civila u Kraljevu i Kragujevcu, oktobra 1941. Smrt đaka nije bio razlog ni da bar ministar prosvete ili njegov zamenik prekinu svoju kolaboraciju.

Nastavak Koštuničine politike?

Ostaje da se vidi da li će se srpsko pravosuđe spustiti na najniže grane do sada i trajno obrukati čitavo naše društvo zbog rehabilitacije fašizma. A možda je reč o nastavku mračne politike iz vremena Vojislava Koštunice koji je, u vreme dok je bio premijer, sliku ratnog zločinca i Hitlerovog dobrovoljnog saveznika i dželata okačio u sedištu Vlade Srbije u Nemanjinoj, a njegovi ministri nam bez srama javno poručivali da na pomen Milana Nedića moramo stajati mirno. Samo su „zaboravili“ da naglase da je tom prilikom potrebno ispružiti i desnu ruku tek malo iznad glave. Rehabilitacijom Milana Nedića izvan svake sumnje rehabilitovao bi se i normalizovao fašizam, a to je samo pola koraka od ponavljanja najmračnijih stranica naše i svetske istorije. Suprotstaviti se tome, nije više pitanje stava ili ideološke orijentacije, već moralnog imperativa i obaveze svakog poštenog čoveka.

Piše: dr Milivoj Bešlin

 

 
Share
FacebookTwitterYoutubeFlickr

Slika
Bojana Begović

Bojana Begović je rođena 9. juna 1987. godine u Zrenjaninu. Osnovnu školu je završila u Lukićevu, a zatim Zrenjaninsku gimnaziju.   Na... Opširnije...