Naslovna  |  Kontakt

Trg mladenaca 10, 21000 Novi Sad,
Vojvodina, Srbija, PF 157
Tel: +381/21/529-139,
Fax: +381/21/420-628
Email:
redakcija.slobodnavojvodina@gmail.com



Sa našim džepom mi ćemo gospodariti!

Dosad smo stalno i samo davali. S početka dobrovoljno, kasnije zlovoljno, ali se davalo i uzimalo od nas bez mere i prestanka. Dosta je. I suviše. Vreme je da počnemo primati. Ili bar da prestanemo abnormalno mnogo davati. Taksa za oslobođenje je davno plaćena. Hegemonije smo siti... Vojvodina odlučno hoće ovu državu. Ali, isto tako, odlučno neće ovo i ovakvo državno uređenje... 

 

Piše: dr Miloš Savin

U prošlim brojevima „Magazina“, opisali smo kako je nakon prvobitnog oduševljenja vojvođanskih Srba zbog otcepljenja od Mađarske i nacionalnog ujedinjenja u novoj jugoslovenskoj državi, već 1919. godine nastupilo veliko razočaranje zbog ukidanja vojvođanske autonomne vlade, te pljačkaškog odnosa beogradske klike prema Vojvodini. Režim je u Vojvodini počeo kolonizatorsku eksploataciju, a obrazovani vojvođanski kadar zamenjivan je nekvalifikovanim srbijanskim kadrom u svim institucijama i administrativnim organima. Usledila je, jula 1932. godine, Somborska deklaracija, a zatim, u decembru, i Novosadska rezolucija. Vojvođanski radikali, demokrate i samostalne demokrate zalagali su se za visok stepen autonomije

Vojvodine, smatrajući da je prioritet ujedinjenje svih autonomaških opcija u Vojvodini.

Režim zabranjivao zborove

i cenzurisao novine

Autonomaška opozicija u Vojvodini prerasla je 1935. u Vojvođanski front koji je formiran oko vojvođanskih samostalnih demokrata na čelu s Dušanom Boškovićem, a pristupili su mu preostali vojvođanski radikali, demokrate, zemljoradnička levica, socijalisti, a s vremenom i članovi Komunističke partije. Frontu su prišle i grupe slovačkih, mađarskih i nemačkih političara mlađe generacije, bunjevački klerikalci i pojedinci iz Hrvatske seljačke stranke. Dominantnu ulogu u pokretu imali su vojvođanski srpski građanski političari koji su smatrali da je misija vojvođanskog srpstva da izmiri i okupi sve nacionalnosti u interesu Vojvodine. Septembra 1935. pokrenut je i list „Vojvođanin“.

U platformi Vojvođanskog fronta koja je sačinjena, zaključeno je da Vojvodina koju čine Banat, Bačka, Baranja i Srem, mora biti posebna federalna jedinica u okviru Jugoslavije. Još se prepričava rečenica iz govora dr Žarka Jakšića, održanog tom prilikom, u kojem je istaknuto da „Vojvodina odlučno hoće ovu državu. Ali, isto tako, odlučno neće ovo i ovakvo državno uređenje“, da Vojvodina mora autonomno gospodariti svojim prihodima, te da je neophodno da poslovima u Vojvodini rukovode Vojvođani. Režim je zabranjivao zborove i sprečavao sastanke Vojvođanskog fronta, a štampu cenzurisao, u nameri da se frontu onemoguće usmena i pismena veza s narodom. Režim i srbijanska opozicija na čelu s Demokratskom i Zemljoradničkom strankom, optužili su Vojvođane za separatizam, mađaronstvo, prohrvatsku orijentaciju i sve drugo što je, naravno, bilo u suprotnosti s istinom.

Autonomaše preko „Politike“

prozivala grupa beogradskih Vojvođana

Autonomaše je preko „Politike“ osudila i grupa beogradskih Vojvođana, režimlija, u svom memorandumu. List „Vojvođanin“ je zapazio da „nikada u povesnici matica nije dozvoljavala da joj iseljenici budu savetnici“, a osporavajući pravo beogradskih opozicionara da ocenjuju Vojvođanski front, list je istakao da lideri srbijanske opozicije „Milan Grol, Ivan Ribar i Dragoljub Jovanović nisu Vojvođani, oni samo s vremena na vreme svraćaju u Vojvodinu radi političkog uhlebljenja“, te da ne smeta dr Jovanoviću ni „seljačko“ ni „neseljačko“, njemu smeta ono „vojvođansko“. U međuvremenu,  vojvođanska omladina na studijama u Beogradu, delila je „Vojvođanin“ u želji da Beograđani čuju i drugu stranu.

– Složene probleme Vojvodine (ekonomska, manjinska itd. pitanja) mogu uspešno rešavati oni koji ih poznaju. To su domoroci. O nama se već 15 godina regularno rešava bez nas. Upravljaju nama često protiv nas –  upozorio je 5. jula 1935. Žarko Jakšić.

– Vršljaju po Vojvodini na visokim položajima ljudi koji je ne poznaju i ne vole, koji je ranije čak ni videli nisu... Našim novcem gradili su se i grade putevi, škole i razni objekti po drugim delovima države, a da istovremeno mi imamo najgori saobraćaj, najlošije puteve, očajno zapuštene školske zgrade i nesrazmerno najteža poreska opterećenja. Dosad smo stalno i samo davali. S početka dobrovoljno, kasnije zlovoljno, ali se davalo i uzimalo od nas bez mere i prestanka. Dosta je. I suviše. Vreme je da počnemo primati. Ili bar da prestanemo abnormalno mnogo davati. Taksa za oslobođenje je davno plaćena. Hegemonije smo siti... Vojvodina odlučno hoće ovu državu. Ali, isto tako, odlučno neće ovo i ovakvo državno uređenje... Sa našim džepom mi ćemo gospodariti, poručio je Žarko Jakšić.

 

„To nije separatizam, 
to je samoodbrana vojvođanska“

U odbranu Vojvođanskog fronta ustao je Sava Kosanović, rođak Nikole Tesle, sekretar Samostalne demokratske stranke. Pitajući javnost zbog čega je uopšte došlo do problema Vojvodine, Kosanović konstatuje da „to tamo Srbi vode. To nije separatizam. To je samoodbrana vojvođanska, odbrana od zloupotrebe. U Vojvodini je ekonomski motiv glavni.“

 
Share
FacebookTwitterYoutubeFlickr

Slika
Bojana Begović

Bojana Begović je rođena 9. juna 1987. godine u Zrenjaninu. Osnovnu školu je završila u Lukićevu, a zatim Zrenjaninsku gimnaziju.   Na... Opširnije...